fethi güzel kanun yolu
İÇİNDEKİLER...........................................................................................................................
GİRİŞ...........................................................................................................................................
1. BÖLÜM
KANUN YOLLARININ AMACI VE TÜRLERİ
1.1 Kanun Yolu Kavramı
1.2 Medeni Usul Hukukunun Amacı
1.3 Kanun Yolunun Amacı ve İşlevi
2. BÖLÜM
KANUN YOLLARININ SINIFLANDIRILMASI
2.1Kanun Yollarının Sınıflandırılması
2.1.1 Kanun Yolunun Amacına Göre Sınıflandırma
2.1.2 Kanun Yolunun Olağan Olup Olmamasına Göre Sınıflandırma
2.1.3 Kanun Yolunun İnceleme Kapsamının Dar Olup Olmamasına Göre
Sınıflandırma
2.2 Türk Hukuk Sisteminde Kanun Yollarının Değerlendirilmesi
SONUÇ
KAYNAKÇA
GİRİŞ
Tarihsel süreç incelendiği zaman görülmektedir ki tüm toplum yapılarında bir adalet mekanizması bulunmaktadır. Bu adalet mekanizması elbette toplumun gelişmişlik düzeyiyle yakından ilgili olup; içinde bulunulan toplumun ihtiyaçlarına az çok cevap vermiştir. Esasen olması gereken ile olan arasında ki fark azalmaya başladığı zaman adalet sistemi gerçek varlık nedenini ortaya koyabilecektir. Bu durum da adaleti sağlamaya çalışan kurumların salt şekli anlamda değil gerçekte adaleti günlük hayatın içine zerk etmesiyle mümkündür.
Durum bu olmakla birlikte insan aklının hata yapmaması mümkün değildir. Kaldı ki adalet mekanizmaları da insan aklının ürünüdür. Hukuk sosyal bilimler arasında olduğundan dolayı fiziki bilimlerde ki gibi genel geçer bir mutlaklıktan söz edilemez. Tıpkı Paulo Coelho’nun dediği gibi tam doğru cevapları buldum derken bir bakarsın ki sorular değişivermiş. Adli yanılgının olmazsa olmaz bir gerçek olduğu unutulmamalıdır. Bu gerçekliğin farkında olmakta kanun yollarını getirmiştir.
Çalışmamızda kanun yollarının amacı, bu amaca ulaşmak doğrultusunda kanun yolları aşamalarının kendine has yolları ile benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulacaktır.
1. BÖLÜM
KANUN YOLLARININ AMACI VE TÜRLERİ
1.1 Kanun Yolu Kavramı
Bilindiği üzere yargılama sürecini yöneten ve nihai olarak kararı veren hâkimlerdir. Hâkimlerin kahvaltıda ne yedikleri bile verdikleri kararın farklı olmasına neden olabilecektir[1]. Bundan dolayı yargılamaya ilişkin olarak alınan kararlar hatalı veya eksik oluşturulmuş olabilir. Tam da bu yüzden hem taraflara hem de 3. kişilere bu risklere karşı bir başvuru yolu getirilmesi şart olmuştur. Bu nedenlerden dolayı davanın tarafları, verilen hükmün üst mahkemece incelenmesini ve denetlenmesini talep hakkına sahiptir. Kanun yolları hâkimin yapabileceği hataların telafisi bakımından taraflara tanınmış bir teminattır[2].
Aşağıda kanun yolunun amacının tespitine geçmeden önce genel anlamda medeni usul hukukun amacı ele alınacaktır. Çünkü kanun yolunun amacının belirlenebilmesi için öncelikle usul hukukunun amacının ortaya çıkması gerekir ki iki kavramda birbirinden ayrı bir şekilde tespit edilemez[3].
1.2 Medeni Usul Hukukunun Amacı
Medeni usul hukukunun amacı ile ilgili öğretide çeşitli tartışmalar mevcuttur. Bizim de katıldığımız öğreti görüşüne göre, doğru hüküm vererek gerçeğe ulaşmak medeni usulün amacıdır[4]. Maddi hukukta ki normların unsurlarına karşılık gelen maddi vakıaların tespiti ile altlama yöntemiyle uygun olan hukuk normu somut uyuşmazlığın çözümüne uygulanarak, somut olayda dile getirilen maddi vakıaların gerçekte meydana gelip gelmediğinin tespiti ve böylece doğru hüküm verilebilmesi amaçlanır[5].
Sosyal bir varlık olan insan doğası gereği toplum içinde yaşamaya neredeyse mahkûmdur. Gerek toplum düzeninin sağlanması gerek bireylerin maddi manevi düzenlerinin sağlanabilmesi amacıyla özel hukukta kişilere bir takım haklar ve bu hakların karşısında yükümlülükler verilmiştir. Toplumsal düzen genellikle müdahaleye gerek kalmaksızın kendiliğinden işlemekle kişiler birbirinin hak ve yükümlülüklerine dikkat etmektedirler. Ancak zaman zaman hak ve yükümlülüklere uyulmadığı takdirde; ihkak-ı hak yasağı olduğundan dolayı kişiler mahkemeye başvurmak durumunda kalırlar[6]. Devlet ihkak-ı hak yasağı getirdiğinden dolayı, adalet taleplerini de mahkemeler vasıtayla karşılamaya çalışmaktadır[7].
Yukarıda söylenenlerden hareketle medeni usulün varlık nedeni, ihkak-ı hakkı ortadan kaldırmaktır. Medeni usul, kişiler bakımından hakkın elde edilme yolu, devlet bakımından ise adalet taleplerinin karşılık bulması için üretilmiş bir araçtır.
Bir uyuşmazlıkta hakkın gerçekte var olup olmadığı iddia edilen olayın var olup olmamasına bağlıdır[8]. Yani hakkın var olup olmadığı tespit edileceği zaman esasen iddia edilen olayın gerçekliği araştırılır. Yargılama faaliyeti sonunda olay, kendisine uygulanacak hukuk normunu karşılıyorsa hâkim lehte hüküm verecektir. Yani hakka kavuşmayı sağlayan veya hak mevcut olmadığı için davanın reddi şeklinde ortaya çıkan hükmün doğruluğu, dayandığı olayın gerçekliğine bağlıdır. Bu nedenle usulün amacı gerçeğe ulaşmaktır[9]. Ayrıca gerçek tespit edilip, bu gerçekliğe uygun hukuk kuralı uygulandığı zaman hem tarafların sübjektif hakları sağlanmış olur hem de objektif hukuk kurallarının geçerliliği korunmuş olur[10]. Sonuç itibariyle hukuki güvenlik ve barış tesis edilmiş olur[11].
Dikkat edilmesi gereken husus ise gerçeğe ulaşmak mutlak bir şekilde amaç olamaz. Bazı durumlarda gerçeğe ulaşma amacı, hukuki barışın sağlanması gerekçesi sınırlandırılabilmektedir[12]. Ayrıca her ne pahasına olursa olsun değil, hukuk kurallarının belirlediği sınırlara riayet edilerek gerçeğe ulaşılabilir[13].
1.3 Kanun Yolunun Amacı ve İşlevi
Kanun yollarının olmadığı bir hukuk sisteminde mahkemelerin gerçekleştirdiği yargılama ile bu yargılama sonucu verilen kararların farklı olması beraberinde birçok sorunu gündeme getirecektir. Bu sorunları en aza indirmek için Mahkemeler alt-üst mahkemeler şeklinde dikey yapılandırılmıştır.
Hâkimin hatalı karar verdiği ihtimalde bu kararın gözden geçirilmesi kanun yolu sayesinde olacaktır. Hatta hâkim hatalı karar vermemiş dahi olsa sırf öyle göründüğü için kanun yoluna başvurulabilir. Kanımızca bu durum adil yargılanma hakkının unsurlarından olan bağımsız mahkemenin gereklerindendir.
Kanun yolları mekanizmasını bir okula benzetecek olursak, istinaf incelemesini sınıflara temyiz incelemesini de nihai olarak okul denetimine benzetebiliriz. Bu sayede bir sınıfta ki öğrenciler yoruma açık olmayan konuda benzer bilgiler öğrenecekler, okul genelinde ise bu benzerlik genelleştirilecektir. Kanun yolları da somut olay adaleti sağlarken, benzer konularda farklı kararlar çıkmasının önüne geçerek hem hukuka olan güveni arttırır hem de hukuki istikrar sağlar[14]. Asıl amaç da hatalı ve/veya eksik mahkeme kararlarının doğru karar olacak şekilde düzeltilmesidir[15]. Hatalı ve eksik mahkeme kararlarının düzeltilmesinin ve doğru karar verilmesinin sağlanması kanun yollarının ortak amacıdır.
Dar ve teknik anlamda kanun yolu denildiği zaman, mahkemenin hukuka aykırı olarak vermiş olduğu esasa ve usule ilişkin kesinleşmemiş nihai kararının davanın tarafınca belli koşullar altında üst bir mahkeme tarafından güvenilirlik testinden geçmesini sağlayan usulü yoldur[16].
Bizim hukuk sistemimizde dar ve teknik anlamda kanun yolu denildiği zaman istinaf ve temyiz akla gelir. Kanun yolları aşamasında maddi gerçeğe ulaşmak için vakıa denetimi ve hukukilik denetimin ikisi de istinaf aşamasında yapılırken, temyiz aşamasında yalnızca hukuki denetim yapılır. Yapılacak olan denetimin türü içinde bulunulan hukuk sistemi tarafından benimsenen kanun yolu incelemesi sistemine göre değişecektir[17].
Geniş anlamda kanun yolu denildiği zaman, mahkemelerin vermiş olduğu kararların gözden geçirilmesi ve gerekliyse düzeltilmesine olanak sağlayan hukuki çareler olarak tanımlanmıştır[18].
Bizim hukukumuzda kanun yolu denildiğinde akla gelecek olan dar ve teknik anlamda kanun yoludur. Verilen kararların şeklen kesinleşmesini ertelemeyen ve üst mahkemece incelenmeyen hukuki çareler kanun yolu olarak değerlendirilemez[19]. Bu ifadelerden yola çıkıldığı zaman esasen yargılamanın yenilenmesinin de dar ve teknik anlamda kanun yolu olmadığı görülmektedir[20]. Ayrıca nihai karar olmadıklarından ve üst mahkeme denetimine gidilmediğinden ihtiyati tedbir, tavzih, eski hale getirme, itiraz gibi işlemler de dar ve teknik anlamda kanun yolu değildir.
Kanun yollarının varlığı sayesinde, alt derece mahkemesinin aleyhe vermiş olduğu karar kendisini tatmin etmeyen taraf bu karara itiraz edebilecek ve iddiaları incelenecektir. Nihai olarak kanun yollarının asıl amacı, somut olay adaletini sağlayarak, maddi gerçeğin açığa çıkması ve bireysel etkin hukuki korumaya hizmet etmektir[21].
Öğretide temyiz aşamasının amacının hukuk uygulamasında ve içtihatlarda birliğin sağlanması, hukukun doğru ve eşit uygulanması[22] ve kanunun objektif iradesinin hâkim kılınması[23] olduğu ifade edilmektedir. Esasen temyiz incelemesi sonucunda uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmemektedir. Ayrıca temyiz incelemesi, temyiz sebepleri ile sınırlı olmayıp inceleme sadece hukuka aykırılık yönünden yapılır. İlaveten taraflar temyiz incelemesinde ki duruşmaya gelmedikleri vakit duruşmaya tarafların yokluklarında devam edilmektedir. Tüm bunlardan hareketle temyiz kanun yolunun amacının hukuk birliğini sağlamak ve hukukun geliştirilmesine katkı sunmak olduğu söylenebilir[24]. Temyizin amaçlarından biri olan kanunun objektif iradesinin hâkim kılınması ise kanun önünde eşitlik ilkesinin (AY m. 10) gereği olan bireysel temele dayanır. Temyiz kanun yolu bu şekliyle genel yarar ve taraf yararlarına birlikte hizmet eder[25]. Böylece kamu yararı da gerçekleşmiş olacaktır[26]. Kanun yolu mekanizması sayesinde nitelik olarak daha üst düzeyde bulunan hâkimlerin vermiş olduğu kararlar belki de mesleğe yeni başlamış olan hâkimlere yol gösterecek, bu şekliyle benzer olaylarda daha hızlı karar alınması sağlanmış olacaktır. Yine hâkimler karar verirken, verilen kararların denetimden geçeceğini bilecek ve bu doğrultuda daha dikkatli davranacaklardır. Bu şekilde olguların değişimi ile sürekli değişim içinde olan hukuk bilimi içinde hâkimler bilgilerini sürekli yenileme zorunluluğu içinde olacaklardır[27]. Tüm bu söylenenlerden hareketle kanun yollarının denetim işlevi, hataları azaltma ve önleme işlevi olduğu görülmektedir[28].
2. BÖLÜM
KANUN YOLLARININ SINIFLANDIRILMASI
2.1 Kanun Yollarının Sınıflandırılması
Her ne kadar kanun yollarının varlık nedeninin ortak amacı olsa da bu amaca ulaşmak doğrultusunda her kanun yolunun kendine has amaç ve işlevleri bulunmaktadır. Ayrıca kişilere sağladığı hak ve imkânlar da farklılık göstermektedir. İşte kanun yollarının benzer ve farklı özellikleri dikkate alınmak suretiyle çeşitli sınıflandırmalara tâbi tutulmuştur[29]. Aşağıda farklı ölçütlere dayanarak kanun yolları sınıflandırmaya tabi tutulmuştur.
2.1.1 Kanun Yolunun Amacına Göre Sınıflandırma
Kanun yolunun burada ki amacı, mahkemenin kararını değiştirmesine ya da verilen kararın üst mahkemece düzeltilmesine ilişkin olup olmadığıdır.
Verilen karar, kararı veren mahkeme tarafından yeniden incelenip de gerekliyse hatalı olan kararın yine hatalı kararı vermiş olan mahkeme tarafından geri alınmasına olanak sağlayan kanun yoluna dönme amaçlı kanun yolu denmektedir.
Verilen kararın üst mahkemece denetlenmesi ve gerekliyse yeniden yargılama yapılmasına olanak sağlayan kanın yoluna düzeltme amaçlı kanun yolu denmektedir. Düzeltme amaçlı kanun yolunda, artık incelemeyi farklı bir hâkim yapacağından, kanun yolunun aktarıcı etkisinden söz edilmektedir[30]. Kanun yolunun aktarıcı özelliğinin en büyük faydası kararın daha nitelikli bir hâkim tarafından incelenmesidir. Aktarıcı etkinin olup olmadığının tespitinde önemli olan hangi mahkemeye başvurulduğu değil, hangi mahkemece incelenmenin yapıldığıdır.
2.1.2 Kanun Yolunun Olağan Olup Olmamasına Göre Sınıflandırma
Olağanüstü kanun yolu, mahkeme kararının süresinde kanun yoluna
başvurulmaması üzerine kesinleşmesi veya kanun yolundan geçerek kesinleşmesi sonucu gerekli şartların varlığı halinde yargılamanın yeniden yapılmasıdır[31]. Olağan kanun yolunda ise kesinleşmemiş kanun yollarına karşı yapılan başvurulardır.
Yapılan bu sınıflandırma da belirleyici ölçütümüz kanun yoluna başvurunun aktarıcı ve erteleyici etkisinin[32] bulunup bulunmamasına bağlıdır. Olağan kanun yolunun aktarıcı ve erteleyici etkisi bulunurken, olağanüstü kanun yolunun erteleyici etkisi bulunmamaktadır[33].
2.1.3 Kanun Yolunun İnceleme Kapsamının Dar Olup Olmamasına Göre
Sınıflandırma
Tam kanun yolunda, kanun yolu mahkemesi artık kararı veren mahkemeden tamamen bağımsız olarak yeniden bir yargılama işine girişmekte ve vakıalar ile deliller tamamen yeniden ele alınıp incelenmekte bu şekliyle de taraflara yeni vakıa ile delil getirme imkânı tanımaktadır[34]. Esasen hem hukuki uyuşmazlık yenilendiği hem de yeni dava malzemesi
getirildiği için incelemesi sonunda verilen karar tamamen yeni bir karardır. Pratikte ise yargılamanın uzamasına, gider artmasına ve alt mahkemenin artık formaliteden ibaret kalmasına neden olduğundan eleştirilmektedir.
Sınırlı kanun yolunda, kanun yolu mahkemesi kural olarak, taraflarca ileri sürülen hususlar incelenmekte, taraflarca ileri sunulmayan hususlar ise incelenmemektedir. Burada yargılama tekrara düşmemektedir. Kanun yolu mahkemesi kararı veren mahkemenin elindeki dava malzemesiyle bağlı olup, istisnalar dışında yeni malzeme kabul etmez. Burada yeniden yargılama yapılmayıp, alt derece mahkemesinin verdiği karar denetlenmektedir.
Bu sistemde özellikle başvuru sebepleri ile ne talep edildiği açıkça belirtilmelidir[35]. Açıkçası bu sistemle birlikte alt mahkemede yapılan yargılama oldukça önemli hale gelmekte bu şekliyle tüm uyuşmazlıkların bir üst mahkemeye taşınma ihtimali azalmakta, bu da üst mahkemenin yükünü azaltmaktadır. Ayrıca hem masraflar azalmakta hem de yargılama gereksiz uzamadığından dolayı kanımızca daha isabetli bir sistem olmaktadır.
2.2 Türk Hukuk Sisteminde Kanun Yollarının Değerlendirilmesi
Amacına göre yapılan sınıflandırma temel alındığında, Türk hukukunda
İtiraz ve yargılamanın yenilenmesi dönme amaçlı kanun yoluyken, istinaf ve temyiz ise düzeltme amaçlı kanun yollarıdır. İstinaf sistemine bakıldığı zaman, hatalı olarak verilen alt derece mahkemesi kararı denetlenerek eğer şartları oluşmuşsa istinaf mahkemesi tarafından düzeltilmektedir[36]. Amacına göre yapılan sınıflandırmanın ülkemiz açısından çok sağlıklı olmadığı kanaatindeyiz. Zira itiraz ve yargılamanın yenilenmesi kurumlarının aktarıcı ve erteleyici etkisinin olmamasından dolayı dar ve teknik anlamda kanun yolu olarak kabul edilmemektedirler.
İkinci ayrım olan olağan ve olağanüstü kanun yolu ayrımından devam edilecek olursa, Türk hukukunda, olağan kanun yollarının istinaf ve temyiz olduğu, olağanüstü kanun yolunun ise
yargılamanın yenilenmesi olduğu bilinmektedir[37].
Bizim hukuk sistemimizde ilk derece mahkemesi kararları istinaf edildiği takdirde artık kararın hatalı olduğu düşünüldüğünden karar kesinlik kazanamayacaktır. Dolayısıyla istinaf başvurusunun erteleyici etkisi bulunmaktadır[38]. Burada dikkat edilmesi gereken husus, talep bölünebilir bir talepse istinaf edilmeyen kısmın doğruluğundan şüphe edilmediği için istinaf edilmeyen kısım kesinleşecektir. Talep bölünebilir nitelikte değilse erteleyici etki talebin tamamı için söz konusu olacaktır[39].
İlk derece mahkemesinin kararı istinafa götürüldüğü takdirde, her ne kadar kararın kesinleşmesi engellense dahi bu kararın icrasına engel değildir. Üstelik bu durum kanun koyucu tarafından HMK’nun 350. Maddesi gereği açıkça ifade edilmiştir. Durum böyle olmakla birlikte kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararalar kesinleşmedikçe icra edilemez.
İlk derece mahkemesi kararının istinafa götürüldüğü durumda artık dosya bölge adliye
mahkemesine gönderilmektedir. Bu da istinaf yolunda aktarıcı etkinin bulunduğunu göstermektedir. Bizim hukukumuzda kanun yoluna başvurulduğu takdirde -kanun yoluna başvuruda bir engel bulunmaması durumunda- aktarıcı etki kendiliğinden uygulanmaktadır.
İstinaf incelemesi yapılırken öncelikle denetim fonksiyonu yerine getirilecek olup, gerekiyorsa sınırlı bir yargılama yapılıp bu şekilde karar verilecektir. İstinafta yapılan yargılama ilk derece mahkemesi yargılamasının ne devamı[40] ne de ondan bağımsız bir yargılama değildir. Olsa olsa ilk derece mahkeme yargılamasının ikamesidir.
Tür hukuk sisteminde sınırlı istinaf sistemi benimsenmiştir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinde olduğu kadar geniş bir yargılama yapılmayacaktır[41]. Yine de temyiz aşamasına nazaran daha geniş bir inceleme yapılacaktır. Yapılacak olan yargılama istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olacak şekilde yapılacaktır. İstinaf yargılamasında yeni vakıaların
ve yeni delillerin getirilmesi kural olarak mümkün değildir[42]. İstinaf aşamasında hiçbir şekilde yeni vakıa getirilemezken, yeni delil getirilmesinin üç istisnası vardır. İlk derece mahkemesi yargılama yaparken, incelenmeden reddedilen deliller, mücbir sebep nedeni ile gösterilemeyen deliller ile tarafın geç ileri sürülmesinde bir kusurunun bulunmadığı delillerin istinaf aşamasında getirilebilmesi mümkündür[43].
SONUÇ
Maddi vakıaların gerçekten meydana gelip gelmediğini tespit ederek somut olay adaletinin sağlanmaya çalışılması hem medeni usulün hem de kanun yollarının ortak amacıdır. Gerçekliğin ortaya çıkarılması amacından dolayı; sübjektif hakların himayesi, objektif hukukun tesisi, hukukun geliştirilmesi, hukuk uygulamasında ve içtihatlarda yeknesaklığın sağlanması ve bu suretle hukuki belirliliğin ve güvenliğin tesis edilmesi kanun yollarının diğer amaçları arasına girmişlerdir. Gerçekliğin ortaya çıkarılması amacı kanun yollarının tüm aşamalarında olsa dahi, her aşamada amaca ulaşmak için izlenen yol farklıdır. Bunun nedeni de mahkemelerin yapılandırılmalarının farklı olmasıdır
İstinaf kanun yolunda hem maddi vakıa denetimi hem de hukukilik denetimi yapılmaktadır. Türk hukukunda sınırlı istinaf kanun yolu kabul edilmiş olup, tarafların yeni vakıa ve delil ortaya koymaları sınırlandırılmıştır. Ayrıca istinaf mahkemesi ilk derece mahkemesinin devamı olmayıp, bir denetim kurumudur. Bu şekliyle ilk derece mahkemesi önemini yitirmeyecek ve istinafın da iş yükünde artış olmayacaktır. Tüm bunlara rağmen istinafı amacının da gerçeğe ulaşmak olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle istinaf aşamasında şartlar olgunlaşmışsa yeni vakıa ve deliller ortaya sunulabilir ve taraflar dinlenerek dava malzemesi bizzat incelenerek esas hakkında karar verilebilir.
İstinaf aşamasında eksik veya hatalı yargılama yapılması veya hukuka aykırı karar verilmesi durumlarında, temyiz mahkemesi ya bozma kararı verip dosyayı alt derece mahkemesine gönderecek ya da yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmayan hallerde kararı düzelterek onayacaktır. Bu şekilde gerçeğe ulaşmaya çalışılacaktır. Ayrıca her ne kadar istinafa kıyasla daha daralmış olsa da temyiz mahkemesinin alt derece mahkemelerince gerçekleştirilen vakıa tespitleri ile bağlılığı tam ve mutlak değildir. Alt derece mahkemelerinin yapmış olduğu vakıa tespitlerinde eksiklik veya hata varsa bu bağlılık ortadan kalkar.
Kanun yolunun bir diğer amacı ise hukuk uygulamasında ve içtihatlarda yeknesaklığın sağlanmasıdır. Hem kişilerin davranışlarına önceden yön vererek hukuka uygun davranabilmeleri hem de açık olmayan normların açıklığa kavuşturulması bakımından mahkemelerin yorumuna ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca farklı mahkemelerin benzer konularda, farklı karar verilmesinin önüne geçilecek bu şekilde yargıya olan güven artacaktır.
KAYNAKÇA
AKİL, Cenk, İstinaf Kavramı, 1. B., Ankara 2010. (İstinaf)
AKİL, Cenk, Temyiz Yoluna Başvuru Şartı Olarak “Hukuki Menfaat”,
BATİDER, 2012/XXVII/3, s. 267-298. (Hukuki Menfaat)
230
AKİL, Cenk İstinafın Aleyhindeki ve Lehindeki Görüşler ve Bu
Görüşlerin Değerlendirilmesi, KHHD, 2008/49-50, s. 28- 75. (İstinafa İlişkin Görüşler)
AKKAYA, Tolga, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, 1. B., Ankara 2009.
Alangoya HY, Medeni Usul Hukukunda Vakıaların ve Delillerin Toplanmasına İlişkin İlkeler (Fakülteler Matbaası 1979) [İlkeler].
ALANGOYA, Yavuz, Yargılama Hukukumuzda Bir “Sorun”, İBD, 2009/83/3,
s.1189-1195. (Sorun)
ALANGOYA, Yavuz/YILDIRIM, M.Kamil/DEREN YILDIRIM, Nevhis, Medeni Usul Hukuku Esasları, 7. B., İstanbul 2011.
ALBAYRAK, Adem, Hukuk Yargılamasında İstinaf, s.1-57,
http://www.izmirbarosu.org.tr/Upload/files/haberler/Huku
k%20Yarg%C4%B1lamas%C4%B1nda%20%C4%B0stin
af.pdf (Erişim Tarihi 21/01/2019). (İstinaf)
ARAS, Bahattin, Türk Hukukunda İstinaf Sistemi, YD, 2007/33/1-2, s.133-
162.
ARSLAN, Aziz Serkan, Medeni Usul Hukukunda Delillerin Toplanması ve
Doğrudanlık İlkesi, 1. B., Ankara 2012. (Doğrudanlık İlkesi)
ARSLAN, Ramazan, Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi, 1.
B., Ankara 1977.(Yargılamanın Yenilenmesi)
Arslan R, Medeni Usul Hukukunda Dürüstlük Kuralı (S yayınları 1989) [Dürüstlük Kuralı].
ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder/TAŞPINAR AYVAZ, Sema/HANAĞASI, Emel, Medeni Usul Hukuku, 4. B., Ankara 2018.233
ARSLAN, Temel, İstinaf Mahkemeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve
Borçlar Kanunu Sempozyumu, Ankara 2011, s. 17-24. (İstinaf Mahkemeleri)
Aşit R, ‘Delil Sözleşmeleri Bakımından İrade Serbestisinin Sınırı’ (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi 2015).
BOLAYIR, Nur, İstinafta Yeni Vakıa ve Delil İncelemesi, TBBD,
2018/134, s. 293-312. (İstinaf)
Budak AC ve Karaaslan V, Medeni Usul Hukuku (6. Bası, Filiz 2022).
DEREN YILDIRIM, Nevhis, İstinafın Gerekçelendirilmesi ve İstinaf Sebepleri, Prof.
Dr. Özer Seliçi’ye Armağan, Ankara 2006, s. 693-712. (İstinaf)
DEREN YILDIRIM, Nevhis, Kanunyollarına Dair Bazı Düşünceler, Medeni Usul ve
İcra İflas Hukukçuları Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 3-17. (Kanunyolları)
DİNÇ, Hakkı, Hukuk Davalarında İstinaf ve Temyiz, Medeni Usul ve
İcra İflas Hukukçuları Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 53-65.
ERMENEK, İbrahim, İstinaf Kanun Yolu ve Bölge Adliye Mahkemesininİnceleme Sınırlarının Kapsamı, s. 1-19, http://www.izmirbarosu.org.tr/Upload/files/haberler/%C4 %B0stinaf%20Kanun%20Yolu%20ve%20B%C3%B6lge
%20Adliye%20Mahkemesinin%20%C4%B0nceleme%20
S%C4%B1n%C4%B1rlar%C4%B1n%C4%B1n%20Kaps
am%C4%B1.pdf (Erişim Tarihi 21/01/2019). (İstinaf)
GÖRGÜN, L. Şanal/BÖRÜ, Levent/TORAMAN, Barış/ KODAKOĞLU, Mehmet, Medeni Usul Hukuku, 7. B., Ankara 2018.
KARSLI, Abdurrahim, Medeni Muhakeme Hukuku, 3. B., İstanbul 2012.
Karslı A, Medeni Muhakeme Hukuku (5. Baskı, Filiz 2020) [Medeni Muhakeme].
KIYAK, Emre, Türk Hukuk Usulünde İstinaf, THD, 2016/11/123, s. 69-
81.(İstinaf)
KONURALP, Halûk, Fransız Hukukunda Kanun Yolları Arasında İstinafın Yeri
(Hukuk Davaları Açısından), AÜHFD, 2001/50/1, s. 25-
39. (Kanun Yolları)
KONURALP, Halûk /HANAĞASI, Emel, Fransız Hukuku’nda İptal Amaçlı İstinaf Yolu, MİHDER,2007/1, s. 1795-1818.241
KORKMAZ, Fırat, İstinaf’ın Diğer Kanun Yollarıyla Karşılaştırılması, KTO
KÜHFD, 2016/1/1, s. 199-211.
KURU, Baki, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku
Ders Kitabı, 2. B., Ankara 2018. (Medeni Usul Hukuku)
MEMİŞOĞLU, S. Özgür, Hukuk Yargılamasında İstinafa Başvuru Usulü ve İstinafta
Yeni Vakıa ve Delillere Dayanılması, LHD, 2012/10/113, s. 73-121.
MERAKLI YAYLA, Deniz, Medeni Usul Hukuku’nda İstinaf Kanun Yolunda Yeniden
Tahkikat Yapılması, 1. B., Ankara 2014.
ÖZEKES, Muhammet, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda Yapılan
Değişiklikler Çerçevesinde Kanun Yolu İncelemesi - Özellikle İstinaf-, LHD, 2004/23, s. 3103-3116. (Kanun Yolu İncelemesi)
ÖZEKES, Muhammet, İhtiyati Haciz, 1. B., Ankara 1999. ÖZEKES, Muhammet/
PEKCANITEZ, Hakan/ AKKAN, Mine/ TAŞ KORKMAZ, Hülya, Pekcanıtez Usul-Medeni Usul Hukuku, 15. B., İstanbul 2017.
Öztek S, ‘HUMK m. 427’deki Kesinlik Sınırının Temyiz Kanun Yolunun Amacı Bakımından Değerlendirilmesi ve Anayasa Mahkemesinin 10.1.1986 Tarihli Kararı’, (1987) 2 (2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 62-74 [Temyiz].
Öztek S, ‘Türk Medeni Yargılama Hukukunda İstinaf Kanun Yolu, Amacı ve Felsefesi’ iç Türk Hukukunda İstinaf Reformu Sonrası Yargıtay’ın Temyiz İncelemesinde Hukukilik Denetiminin Sınırları Sempozyumu Ankara 20-21 Nisan 2017 (Türkiye Adalet Akademisi 2017) 171-191 [İstinaf].
Öztek S, Türk Medeni Yargılama Hukukunda İstinaf ve Temyiz, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 341- m. 373 Şerhi (Yetkin 2021) [Şerh].
PEKCANITEZ, Hakan/ATALAY, Oğuz/ÖZEKES, Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 6. B., İstanbul 2018.
Pekcanıtez H, Atalay O ve Özekes M, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı (8. Baskı, Onikilevha 2020).
RUHİ, Ahmet Cemal, Adli Yargıda İstinaf ve Temyiz, 1. B., İstanbul 2016.)
SAYGIN, Engin, İdari Yargıda İstinaf Mahkemesi Tartışmaları Üzerine Bir
Analiz, İÜHFM, 2011/LXIX/1-2, s. 635-648. SÜHFD, 2017/25/2, s. 449-484.
Sungurtekin-Özkan M, ‘Anayasanın Sosyal Hukuk Devleti İlkesi ve Medeni Yargılama Hukuku’ (2009) 11, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Bilge Umar Armağanı) 553-574.
SUNGURTEKİN ÖZKAN, Meral Türk Medeni Yargılama Hukuku, 1. B., İzmir 2013.
ŞENSOY, Naci, İstinaf, İÜHFM, 1946/XII/4, s. 1058-1072.
TANER, Selda, Vergi Yargısında İstinaf Üzerine Bir Değerlendirme,TBBD, 2018/136, s. 185-224.
TANRIVER Süha, Medeni Usul Hukuku C. 1 (4. Bası, Yetkin 2021) [Usul C.1].
Taşpınar-Ayvaz S, ‘İstinaftan Sonraki Temyiz İncelemesi ve Sonuçları’ iç Medeni Usul ve İcra-İflas Hukukçuları Toplantısı VI, Medeni Usul Hukukunda Kanun Yolları ve Arabuluculuk Kanun Tasarısı, İzmir/Çeşme 19- 20 Ekim 2007 (Türkiye Barolar Birliği 2008) 151-209.
Üstündağ S, ‘1711 Sayılı Kanun’un Kanun Yolları Bakımından Getirdiği Değişiklikler Ve Bunların Değerlendirmesi’ iç Saim Üstündağ Makaleler İçtihat Tahlilleri Çeviriler (Adalet 2010) 181-207.
ÜSTÜNDAĞ, Saim, Medeni Yargılama Hukuku, Cilt I-II, 7. B., İstanbul 2000.
(Medeni Yargılama)
Yavaş M, Senetle İspat ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralları İle Bu Kuralların İstisnaları (2. Baskı, Seçkin 2020) [Senetle İspat].
YILDIRIM, M. Kamil, Kanunyolu Olarak İstinaf, İstinaf Mahkemeleri
Uluslararası Toplantı 7-8 Mart 2003, 1. B., Ankara 2003, s. 285-317. (İstinaf Mahkemeleri)
YILDIRIM, M. Kamil, İstinaf Sebepleri ve İlk Derece Mahkemesinde Hatalı
Vakıa Tespitleri, Medeni Usul ve İcra İflas Hukukçuları
Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 89-131. (İstinaf Sebepleri)
YILMAZ, Ejder, Hukuk Davalarında Yasayollarına Başvuru Hakkı ve Bu
Hakkın Sınırlandırılmasının Yerindeliği Sorunu, TBBD, 1988/1, s. 131-155. (Yasayollarına Başvuru Hakkı)
Amerikan hukuki realistlerinden Jerome Frank’e atfedilen, “hâkimin kahvaltıda ne yediği bile verdiği kararı etkiler” sözü ↑
Akil, Cenk, Temyiz Yoluna Başvuru Şartı Olarak “Hukuki Menfaat”, BATİDER, 2012/XXVII/3, s. 268;
Deren Yıldırım, Nevhis, Kanunyollarına Dair Bazı Düşünceler, Medeni Usul ve İcra İflas Hukukçuları
Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 8; Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder/ Taşpınar Ayvaz, Sema/
Hanağası, Emel, Medeni Usul Hukuku, 4. B., Ankara 2018, s. 581; Şensoy, Naci, İstinaf, İÜHFM, 1946/XII/4,
s. 1058; Pekcanıtez, Hakan/ Atalay, Oğuz/ Özekes, Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 6. B., İstanbul 2018, s.
455; Akkaya, Tolga, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, 1. B., Ankara 2009, s. 68-69; Sungurtekin Özkan, Meral, Türk Medeni Yargılama Hukuku, 1. B., İzmir 2013, s. 348; Saygın, Engin, İdari Yargıda İstinaf
Mahkemesi Tartışmaları Üzerine Bir Analiz, İÜHFM, 2011/LXIX/1-2, s. 637; Dinç, Hakkı, Hukuk Davalarında
İstinaf ve Temyiz, Medeni Usul ve İcra İflas Hukukçuları Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 54;
Akil, Cenk, İstinaf Kavramı, 1. B., Ankara 2010, s.40-41; Taner, Selda, Vergi Yargısında İstinaf Üzerine Bir
Değerlendirme, TBBD, 2018/136, s. 186; Yılmaz, Ejder, Hukuk Davalarında Yasayollarına Başvuru Hakkı ve
Bu Hakkın Sınırlandırılmasının Yerindeliği Sorunu, TBBD, 1988/1, s. 131-133; Öztek, Selçuk, Temyiz Kanun
Yolunun Tarihçesine İlişkin Bazı Tespitler, Mehmet Akif Aydın’a Armağan, İstanbul 2015, s. 120; Arslan,
Ramazan, Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi, 1. B., Ankara 1977, s. 6-7. ↑
Deren-Yıldırım, Kanun Yolları (n 2) 4; M. Kamil Yıldırım, ‘Kanun Yolu Olarak İstinaf ’ iç Türkiye Barolar Birliği İstinaf Mahkemeleri Uluslararası Toplantısı 7-8 Mart 2003 (Türkiye Barolar Birliği 2003) 285, 288. ↑
H. Yavuz Alangoya, Medeni Usul Hukukunda Vakıaların ve Delillerin Toplanmasına İlişkin İlkeler (Fakülteler Matbaası 1979) 86; H. Yavuz Alangoya, M. Kamil Yıldırım ve Nevhis Deren – Yıldırım, Medenî Usul Hukuku Esasları (8. Baskı, Beta 2011) s. 5; Murat Yavaş, Senetle İspat ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralları İle Bu Kuralların İstisnaları (2. Baskı, Seçkin 2020) 86; Abdurrahim Karslı, Medeni Muhakeme Hukuku (5. Baskı, Filiz 2020) 25; Meral Sungurtekin-Özkan, ‘Anayasanın Sosyal Hukuk Devleti İlkesi ve Medeni Yargılama Hukuku’ (2009) 11, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Bilge Umar Armağanı) 553, 561-563; Süha Tanrıver, Medeni Usul Hukuku C. 1 (4. Bası, Yetkin 2021) 130. Tüm yargılama hukuklarının amacının maddi gerçeği tespit etmek olduğu yönünde; Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay ve Muhammet Özekes, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı (8. Baskı, Onikilevha 2020) 10. Yargılamanın amacının maddi hukuka ilişkin hakların himayesi olduğu, yargılama faaliyetinin en önemli unsurunun gerçeğin ortaya çıkarılması, hakikate ulaşılması olduğu yönünde; Ali Cem Budak ve Varol Karaaslan, Medeni Usul Hukuku (6. Bası, Filiz 2022) 3-4; Budak (n 16) 39. Hakimin yargılamanın gerçeğe ulaşmak şeklindeki amacına bağlı kalmasının ve bu yönde çaba göstermesinin, sağlıklı bir yargılama süreci ve yargılama sonunda doğru bir karar verilmesi bakımından bir gereklilik olduğu ve gerçeğin aranmasının AY m. 36 ve AİHS m. 6’da teminat altına alınan hak arama hürriyetinin de bir gereği olduğu yönünde; Budak (n 16) 39. ↑
Alangoya, İlkeler (n 17) 86. ↑
Pekcanıtez, Atalay ve Özekes (n 17) 8; Karslı, Medeni Muhakeme (n 17) 25. ↑
Aşit (n 16) 39. ↑
Alangoya, Yıldırım ve Deren-Yıldırım (n 17) 5; Sungurtekin-Özkan (n 17) 562. ↑
Hukuk Muhakemeleri Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, Ankara 19.06.2009, 4. ↑
Deren-Yıldırım, Kanun Yolları (n 2) 7; Ramazan Arslan, Medeni Usul Hukukunda Dürüstlük Kuralı (S yayınları 1989) 38. ↑
Arslan, Dürüstlük Kuralı (n 26) 38-39. ↑
Alangoya, Yıldırım ve Deren-Yıldırım (n 17) 6; Arslan, Dürüstlük Kuralı (n 26) 39; Budak (n 16) 40-41. Bu husustaki istisnalar için ayrıca bkz. Budak (n 16) 40-41. ↑
AY m. 38; HMK m. 189/2 ↑
Karslı, s. 774. ↑
Akkaya, s. 69. ↑
Yıldırım, M. Kamil, İstinaf Sebepleri ve İlk Derece Mahkemesinde Hatalı Vakıa Tespitleri, Medeni Usul ve
İcra İflas Hukukçuları Toplantısı VI, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007, s. 89; Alangoya, Yavuz, Yargılama
Hukukumuzda Bir “Sorun”, İBD, 2009/83/3, s.1189; Üstündağ, Saim, Medeni Yargılama Hukuku, Cilt I-II, 7.
B., İstanbul 2000, s. 816; Şensoy, s. 1058; Karslı, Abdurrahim, Medeni Muhakeme Hukuku, 3. B., İstanbul
2012, s. 773-774; Akil, Cenk, İstinafın Aleyhindeki ve Lehindeki Görüşler ve Bu Görüşlerin Değerlendirilmesi,
KHHD, 2008/49-50, s.29; Deren Yıldırım, Nevhis, İstinafın Gerekçelendirilmesi ve İstinaf Sebepleri, Prof. Dr.
Özer Seliçi’ye Armağan, Ankara 2006, s. 693; Yılmaz, E., Yasayollarına Başvuru Hakkı, s. 131-132; Arslan,
R., Yargılamanın Yenilenmesi, s. 9-10; Memişoğlu, S. Özgür, Hukuk Yargılamasında İstinafa Başvuru Usulü
ve İstinafta Yeni Vakıa ve Delillere Dayanılması, LHD, 2012/10/113, s. 77-78; Aras, Bahattin, Türk
Hukukunda İstinaf Sistemi, YD, 2007/33/1-2, s.134; Görgün, L. Şanal/ Börü, Levent/ Toraman, Barış/
Kodakoğlu, Mehmet, Medeni Usul Hukuku, 7. B., Ankara 2018, s. 657-658. ↑
Arslan, Aziz Serkan, Medeni Usul Hukukunda Delillerin Toplanması ve Doğrudanlık İlkesi, 1. B., Ankara
2012, s. 242-243; Akkaya, s. 28. ↑
Arslan, R., Yargılamanın Yenilenmesi, s. 8; Korkmaz, Fırat, İstinaf’ın Diğer Kanun Yollarıyla
Karşılaştırılması, KTO KÜHFD, 2016/1/1, s. 199-211; Akil, İstinaf, s. 34-35. ↑
Alangoya, Sorun, s.1189-1190. ↑
Deren Yıldırım, Kanunyolları, s. 8. ↑
Yıldırım, İstinaf Sebepleri, s. 90; Deren Yıldırım, Kanunyolları, s. 7-14; Karslı, s. 774; Korkmaz, s. 199-
211. ↑
Saim Üstündağ, ‘1711 Sayılı Kanun’un Kanun Yolları Bakımından Getirdiği Değişiklikler Ve Bunların Değerlendirmesi’ iç Saim Üstündağ Makaleler İçtihat Tahlilleri Çeviriler (Adalet 2010) 181, 190). Kuru da, Yargıtay’ın en önemli görevinin bütün yurtta hukuk kurallarının aynı şekilde uygulanmasını diğer bir ifadeyle içtihat birliğini gerçekleştirmek olduğunu ifade etmektedir (Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku El Kitabı C. 2 (Yetkin 2020) 1469; Baki Kuru ve Burak Aydın, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı (Yetkin 2020) 547-548). ↑
Öztek, Temyiz (n 66) 66-67; Öztek, İstinaf (n 49) 176; Öztek, Şerh (n 49) 54-55. ↑
Öztek, Temyiz (n 66) 67 ↑
Öztek, Temyiz (n 66) 67; Öztek, İstinaf (n 49) 177; Öztek, Şerh (n 49) 55; Sema Taşpınar-Ayvaz, ‘İstinaftan Sonraki Temyiz İncelemesi ve Sonuçları’ iç Medeni Usul ve İcra-İflas Hukukçuları Toplantısı VI, Medeni Usul Hukukunda Kanun Yolları ve Arabuluculuk Kanun Tasarısı, İzmir/Çeşme 19-20 Ekim 2007 (Türkiye Barolar Birliği 2008) 151, 205-206. ↑
Deren Yıldırım, Kanunyolları, s. 7-13; Pekcanıtez/ Atalay/ Özekes, s. 462; Arslan, Temel, İstinaf
Mahkemeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Borçlar Kanunu Sempozyumu, Ankara 2011, s. 17-18. ↑
Karslı, s. 774-775; Akkaya, s. 27-28; Akil, İstinaf, s.39-40. ↑
Konuralp, Halûk/ Hanağası, Emel, Fransız Hukuku’nda İptal Amaçlı İstinaf Yolu, MİHDER, 2007/1, s. 1795-1796 ↑
Korkmaz, s. 199-211. ↑
Karslı, s. 776; Akkaya, s. 61; Yıldırım, İstinaf, s. 41-44. ↑
Kuru, Baki, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 2. B., Ankara 2018, s. 469;
Arslan/ Yılmaz/ Taşpınar Ayvaz/ Hanağası, s. 584; Karslı, s. 776-777; Ruhi, s. 3. ↑
Kanun yoluna başvurunun mahkemenin verdiği nihai kararın şekli anlamda
kesinleşmesini ertelemesine ve bu suretle hukuki uyuşmazlığın sona ermesini engellemesine
erteleyici etki denilmektedir.( Meraklı Yayla, s. 26) ↑
Akkaya, s. 95. ↑
Yıldırım, İstinaf, s. 45-46; Karslı, s. 786; Ermenek, İbrahim, İstinaf Kanun Yolu ve Bölge Adliye
Mahkemesinin İnceleme Sınırlarının Kapsamı, s. 1-2 ↑
Alangoya/ Yıldırım/ Deren Yıldırım, s. 550; Deren Yıldırım, Kanunyolları, s. 10-11. Avusturya hukukunda
bu sistem benimsenmiştir (Akkaya, s. 100-101). ↑
Yıldırım, İstinaf, s. 50-53; Pekcanıtez/ Atalay/ Özekes, s. 457-458; Karslı, s. 776- 777; Konuralp/ Hanağası, s. 1798-1799; Akil, İstinaf, s. 55 ↑
Arslan, R., Yargılamanın Yenilenmesi, s. 17-18; Yıldırım, İstinaf, s. 3; Yıldırım, M. Kamil, Kanunyolu
Olarak İstinaf, İstinaf Mahkemeleri Uluslararası Toplantı 7-8 Mart 2003, 1. B., Ankara 2003, s. 287 ↑
Özekes, Muhammet, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler Çerçevesinde Kanun
Yolu İncelemesi -Özellikle İstinaf-, LHD, 2004/23, s. 3109; Bolayır, Nur, İstinafta Yeni Vakıa ve Delil
İncelemesi, TBBD, 2018/134, s. 295; Memişoğlu, s. 81. ↑
Akkaya, s. 62. ↑
Kıyak, Emre, Türk Hukuk Usulünde İstinaf, THD, 2016/11/123, s.69-8 ↑
Konuralp, H., Kanun Yolları, s. 28 ↑
Taşpolat Tuğsavul, s. 317, dn.7; Albayrak, Adem, Hukuk Yargılamasında İstinaf, s. 36-37,
http://www.izmirbarosu.org.tr/Upload/files/haberler/Hukuk%20Yarg%C4%B1lamas%C4%B1nda%20%C4%B0
stinaf.pdf, (Erişim Tarihi 21/01/2019); Özekes, Muhammet/ Pekcanıtez, Hakan/ Akkan, Mine/ Taş
Korkmaz, Hülya, Pekcanıtez Usul-Medeni Usul Hukuku, 15. B., İstanbul 2017, s. 2241-2257. ↑
Bolayır, İstinaf, s. 294. ↑